{"id":198,"date":"2022-03-25T08:37:33","date_gmt":"2022-03-25T08:37:33","guid":{"rendered":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/?page_id=198"},"modified":"2022-03-25T08:37:33","modified_gmt":"2022-03-25T08:37:33","slug":"sztuka","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/sztuka\/","title":{"rendered":"Sztuka"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"firstHeading\">Sztuka<\/h1>\n\n\n\n<p>cz\u0119\u015b\u0107 dorobku kulturowego cywilizacji, manifestuj\u0105ca si\u0119 poprzez utwory, w tym dzie\u0142a artystyczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Sztuka\u00a0\u2013 cz\u0119\u015b\u0107\u00a0dorobku kulturowego\u00a0cywilizacji, manifestuj\u0105ca si\u0119 poprzez\u00a0utwory, w tym\u00a0dzie\u0142a artystyczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdaniem niekt\u00f3rych, poj\u0119cie sztuka jest niemo\u017cliwe do kompletnego okre\u015blenia, albowiem jej granice s\u0105 redefiniowane w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y i w ka\u017cdej chwili mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 dzie\u0142o, kt\u00f3re w arbitralnie przyj\u0119tej, domkni\u0119tej definicji si\u0119 nie mie\u015bci[1]. Sztuka spe\u0142nia rozmaite funkcje, m.in. estetyczne, spo\u0142eczne, dydaktyczne, terapeutyczne, jednak nie stanowi\u0105 one o jej istocie[2].<\/p>\n\n\n\n<p>Staro\u017cytno\u015b\u0107<\/p>\n\n\n\n<p>Wyraz sztuka (\u0142ac.&nbsp;ars,&nbsp;gr.&nbsp;techne) w&nbsp;staro\u017cytno\u015bci&nbsp;i&nbsp;\u015bredniowieczu&nbsp;oznacza\u0142 tyle, co znajomo\u015b\u0107 \u015bci\u015ble okre\u015blonych regu\u0142 i post\u0119powanie zgodnie z nimi, czyli tyle, co&nbsp;rzemios\u0142o. I w istocie, w poczet sztuk zaliczano, opr\u00f3cz&nbsp;malarstwa&nbsp;i&nbsp;rze\u017aby, wiele rzemios\u0142, jak&nbsp;garncarstwo, czy&nbsp;krawiectwo, ale tak\u017ce np.&nbsp;retoryk\u0119, czy&nbsp;strategi\u0119. Robienie czego\u015b bez regu\u0142 by\u0142o przeciwie\u0144stwem sztuki, np. we wczesnym okresie Grecy s\u0105dzili, \u017ce&nbsp;poezja&nbsp;powstaje pod natchnieniem&nbsp;muz&nbsp;i nie w\u0142\u0105czali jej w poczet sztuk.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015aredniowiecze: sztuki \u201epospolite\u201d i \u201ewyzwolone\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>To, co \u0142\u0105czy sztuki z rzemios\u0142em i cz\u0119\u015bci\u0105 nauk by\u0142o dla my\u015blicieli staro\u017cytno\u015bci i \u015bredniowiecza daleko bardziej widoczne ni\u017c to, co je odr\u00f3\u017cnia. Nie powsta\u0142 podzia\u0142 na sztuki rzemie\u015blnicze i artystyczne, dzielono natomiast je ze wzgl\u0119du na to, czy anga\u017cuj\u0105 tylko umys\u0142, czy te\u017c wymagaj\u0105 tak\u017ce wysi\u0142ku fizycznego. Te pierwsze nazywano sztukami wyzwolonymi (artes liberales) a ostatnie pospolitymi (artes vulgares), w \u015bredniowieczu za\u015b pospolite przemianowano na mechaniczne. Sztuki wyzwolone by\u0142y uwa\u017cane za wiele wy\u017csze ni\u017c mechaniczne. Sztuk wyzwolonych wymieniano siedem:&nbsp;gramatyka,&nbsp;retoryka,&nbsp;logika,&nbsp;arytmetyka,&nbsp;geometria,&nbsp;astronomia&nbsp;i&nbsp;muzyka. W \u015bredniowieczu sztuki mechaniczne (w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142a r\u00f3wnie\u017c rze\u017aba, malarstwo, czy&nbsp;architektura) usi\u0142owano, dla zachowania symetrii sprowadzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c do siedmiu, a \u017ce by\u0142o ich znacznie wi\u0119cej, wymieniano te uznane za najwa\u017cniejsze, czyli maj\u0105ce wymiar utylitarny (sztuki nazywane dzi\u015b pi\u0119knymi nie mie\u015bci\u0142y si\u0119 wi\u0119c na wykazach sztuk).<\/p>\n\n\n\n<p>Renesansowa definicja sztuki<\/p>\n\n\n\n<p>W&nbsp;Odrodzeniu&nbsp;pozycja spo\u0142eczna artyst\u00f3w ro\u015bnie, zacz\u0119li oni d\u0105\u017cy\u0107 do podniesienia statusu swej profesji i oddzielenia od rzemios\u0142a, tote\u017c aspiruj\u0105 do miana uczonych, podnosz\u0105c rze\u017ab\u0119, architektur\u0119 i malarstwo do rangi nauki, tym bardziej \u017ce wsp\u00f3\u0142gra\u0142o to z ich d\u0105\u017ceniami, by obliczy\u0107 swe dzie\u0142a z matematyczn\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105. Dopiero p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142 si\u0119 sprzeciw wobec tej \u015bcis\u0142ej koncepcji, sztuka oddzieli\u0142a si\u0119 tak\u017ce od nauk. Pomimo \u017ce miano \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce sztuki s\u0105 czym\u015b r\u00f3\u017cnym od nauk i rzemios\u0142, nie by\u0142o pomys\u0142u, co \u0142\u0105czy to, co dzi\u015b nazywamy sztukami pi\u0119knymi. Pocz\u0105tkowo uwa\u017cano, \u017ce jest to rysunek, i m\u00f3wiono o sztukach&nbsp;rysunkowych, nie wiedziano jednak, na jakiej podstawie do\u0142\u0105czy\u0107 do tego muzyk\u0119,&nbsp;taniec&nbsp;i&nbsp;teatr. Pr\u00f3bowano wyr\u00f3\u017cni\u0107 te\u017c sztuki&nbsp;umys\u0142owe,&nbsp;muzyczne,&nbsp;pami\u0119ciowe,&nbsp;obrazowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Sztuki pi\u0119kne<\/p>\n\n\n\n<p>W XVII i XVIII wieku trwa\u0142y spory na temat nazewnictwa w dziedzinie sztuki. Dopiero w po\u0142owie XVIII wieku francuski&nbsp;filozof&nbsp;o\u015bwieceniowy,&nbsp;Charles Batteux, wprowadzi\u0142 termin \u201esztuki pi\u0119kne\u201d (beaux-arts), zaliczaj\u0105c do nich malarstwo, rze\u017ab\u0119, architektur\u0119, muzyk\u0119,&nbsp;wymow\u0119,&nbsp;poezj\u0119,&nbsp;taniec&nbsp;i&nbsp;teatr[3].<\/p>\n\n\n\n<p>Sztuka pocz\u0105wszy od XIX wieku uniezale\u017cnia si\u0119 od rzemios\u0142a i wi\u0105\u017ce \u015bci\u015blej z poj\u0119ciem tw\u00f3rczo\u015bci, oryginalno\u015bci, indywidualizmu i nowatorstwa. Materi\u0105 sztuki s\u0105\u00a0dzie\u0142a sztuki, a ich autorzy (wed\u0142ug idealnego modelu) staj\u0105 si\u0119 artystami motywowanymi wewn\u0119trznym przymusem tworzenia, czy te\u017c potrzeb\u0105 wyra\u017cenia uczu\u0107, rozwi\u0105zania problem\u00f3w w\u0142asnych lub og\u00f3lnoludzkich, niedaj\u0105cymi si\u0119 ograniczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie do funkcji dostarczyciela wra\u017ce\u0144 estetycznych.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Sztuka\">https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Sztuka<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sztuka cz\u0119\u015b\u0107 dorobku kulturowego cywilizacji, manifestuj\u0105ca si\u0119 poprzez utwory, w tym dzie\u0142a artystyczne. Sztuka\u00a0\u2013 cz\u0119\u015b\u0107\u00a0dorobku kulturowego\u00a0cywilizacji, manifestuj\u0105ca si\u0119 poprzez\u00a0utwory, w tym\u00a0dzie\u0142a artystyczne. Zdaniem niekt\u00f3rych, poj\u0119cie sztuka jest niemo\u017cliwe do kompletnego okre\u015blenia, albowiem jej granice s\u0105 redefiniowane w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y i w ka\u017cdej chwili mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 dzie\u0142o, kt\u00f3re w arbitralnie przyj\u0119tej, domkni\u0119tej definicji si\u0119 nie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-198","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":199,"href":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/198\/revisions\/199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/7hi7.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}